صفحه‌اصلی مقاله ها تغذیه‌ ی سالم در بیماران پیوندی 2015 آوریل

تغذیه‌ ی سالم در بیماران پیوندی 2015 آوریل

1
0
اشتراک‌گذاری

تغذیه قبل از عمل پیوند کلیه

تغذیه نقش بسیار مهمی در قبل از عمل پیوند مانند بعد از عمل پیوند کلیه دارد. بسیار مهم است که نیازهای تغذیه‌ای فرد در این دوران متناسب با داروهایی باشد که فرد مصرف می‌نماید پس از پیوند عضو، رژیم غذایی نقش مهمی در بهبود فرد دارد. در صورتی كه شما قبل از پیوند، تحت درمان با دیالیز بوده اید به راحتی متوجه می شوید كه رعایت رژیم غذایی پس از پیوند بسیار راحت تر است                                                                                             .

پروتئین مورد نیاز: حفظ ذخیره پروتین برای هر فردی که قصد انجام پیوند کلیه را دارد مهم است. افرادی که غذاهای فقیر از پروتئین مصرف می‌نمایند و دچار سوء تغذیه ناشی از پروتئین می‌باشند در ریسک بالای عفونت قبل و بعد از عمل پیوند هستند                    .

چاقی: افرادی که دچار اضافه وزن یا چاقی   افرادی که قصد پیوند کلیه را دارند، باید قبل از

 عمل با کمک یک متخصص تغذیه از رژیم‌های غذایی مناسب برای کنترل وزن استفاده نمایند. افراد چاقی که تحت عمل پیوند قرار می‌گیرند، در معرض خطر عفونت و تعویق در التیام زخم‌ها بعد از عمل می‌باشند. علاوه بر آن این افراد در ریسک بالایی برای بیماری‌های قلبی و دیابت قرار دارند.

اختلالات مربوط به استخوان: یک دسته از بیماری‌های مربوط به استخوان، هایپرپاراتیروئیدیسم ثانویه نامیده می‌شود. این بیماری بیشتر در افراد مبتلا به مشکلات کلیوی (به ویژه افرادی که دیالیز می‌شوند) وجود دارد. در این بیماری سطح هورمون پاراتیروئید (PTH) بالا می‌رود. سطح بالای این هورمون منجر به تضعیف بافت استخوان، دردهای استخوانی و افزایش ریسک بیماری‌های قلبی عروقی می‌شود. اگر این اختلال شدید باشد بعد از پیوند نیز ادامه می‌یابد. این وضعیت را می‌توان از طریق دارو و تغذیه درمانی قبل از عمل پیوند کنترل نمود.

تغذیه بعد از عمل پیوند کلیه

رعایت رژیم غذایی در شش ماهه اول پس از انجام اعمال پیوندی بسیار مهم است. رژیم غذایی بیماران پیوند کلیه و کبد باید کم نمک و کم چرب باشد؛ به طوری که از خوردن فست فود، سوپ‌ و غذاهای نیمه آماده، سوسیس و کالباس، تن ماهی، کله پاچه، دل، جگر و … پرهیز کنند

بیماری کلیه در مرحله پایانی از طریق دارو درمان نمی‌شود و برای آن دو راه درمانی شامل دیالیز و پیوند کلیه وجود دارد. این افراد فکر می‌کنند که با این عمل کیفیت زندگی آن ها بسیار مطلوب می‌شود، چون محدودیت کمتری در مصرف مواد غذایی دارند، اما بیماران تحت عمل باید دارو درمانی را به کار گیرند و تحت نظر پزشک باشند.

پیوند کلیه و تغییر وزن: به علت محدودیت کمتر این افراد در مصرف مواد غذایی و احساس گرسنگی ناشی از داروهایی از قبیل استروئیدها اشتهای آن ها افزایش می‌یابد و دچار اضافه وزن می‌شوند، اما نباید آن ها را از خوردن غذا منع نمود، بلکه باید در انتخاب مواد غذایی خود دقت بیشتری داشته باشند و متخصص تغذیه برای آن ها برنامه غذایی مناسبی تنظیم نماید که فرد بتواند وزن ایده‌آل خود را حفظ کند. آنها باید از مصرف غذاهای دارای کالری بالا از قبیل غذاهای چرب و شیرینی‌ها اجتناب نمایند و با مشورت پزشک، فعالیت فیزیکی خود را افزایش دهند. دسته‌ای از غذاها که به کنترل وزن فرد کمک می‌نمایند، شامل میوه‌ها، سبزیجات خام، گوشت قرمز لخم، مرغ و ماهی کم چرب، محصولات لبنی بدون چربی یا کم چرب و نوشیدنی‌های بدون شکر می‌باشند. کنترل وزن به جلوگیری از بروز مشکلاتی مانند بیماری‌های قلبی، دیابت و افزایش فشارخون کمک می‌نماید.

افزایش کلسترول و تری‌گلیسیرید خون: احتمال افزایش سطح کلسترول و تری‌گلیسیرید خون بعد از پیوند کلیه وجود دارد و افزایش سطح این پروفایل‌های خونی موجب بروز بیماری‌های قلبی – عروقی می‌شود.

دیابت و پیوند کلیه: فردی که عمل پیوند انجام داده است، زمانی که از داروهای استروئیدی استفاده می‌کند، بدن او کمتر از کربوهیدرات‌ها استفاده می‌نماید و این منجر به افزایش قندخون و در نهایت دیابت می‌شود. پس باید به او توصیه شود که بیشتر از کربوهیدرات‌های پیچیده نظیر میوه‌ها، سبزیجات، غلات و حبوبات استفاده نماید.

پیوند کلیه و مصرف نمک: داروهایی که بعد از عمل استفاده می‌گردند (به ویژه استروئیدها)، موجب نگهداری مایعات در بدن می‌شوند و مصرف نمک این مشکل را بدتر می‌نماید و سبب افزایش نگهداری مایعات و افزایش فشارخون می‌گردد  بسیاری از گیرندگان پیوند، هنوز نیاز به محدودیت دریافت نمك دارند، هر چند میزان محدودیت، در هر فرد متفاوت است. داروهای پیوند به ویژه كورتن ها، ممكن است باعث تجمع مایعات در بدن شوند و نمك این مشكل را بدتر می كند، چرا كه احتباس مایعات را افزایش و فشار خون را بالا می برد. كنترل فشار خون برای پیوند، بسیار اهمیت دارد كه البته پزشك در مورد میزان دریافت سدیم، تصمیم می گیرد

پیوند کلیه و مصرف پروتئین: مصرف پروتئین در این دوران بسیار دارای اهمیت می‌باشد، زیرا موجب ساختن و بازسازی عضلات و بافت‌ها می‌شود و نیز به التیام زخم‌ها بعد از جراحی کمک می‌نماید. علاوه بر این مصرف استروئیدها موجب تحلیل عضلانی می‌شود که مصرف پروتئین کمک زیادی به این مشکل می‌نماید.

فسفر: بعد از عمل پیوند برای اینکه بدن بتواند تحلیل بافت استخوانی (که در نتیجه اختلال کلیوی ایجاد شده است) را بازسازی نماید، فسفر خون کاهش می‌یابد، بنابراین متخصص تغذیه باید به این افراد غذاهای دارای فسفر بالا از قبیل محصولات لبنی کم چرب را توصیه نماید.

پتاسیم: بعد از پیوند کلیه باید غذاهایی را که دارای پتاسیم می‌باشند، مصرف نمود. اگرچه دسته‌ای از داروها سطح پتاسیم خون را افزایش می‌دهند، اما دسته‌ای دیگر موجب کاهش آن می‌شوند.

ورزش: ورزش و فعالیت بدنی، اضافه وزن ناشی از مصرف داروهایی را که موجب افزایش اشتها می‌شوند، به حداقل می‌رساند. میزان ورزش باید حداقل سه بار در هفته و هر بار 30 دقیقه باشد. البته ورزش باید تحت نظر پزشک و طبق توصیه‌های او انجام شود.

 آیا داروهای مصرفی بر رژیم غذایی اثر می گذارند؟

داروهایی كه برای جلوگیری از پس زدن پیوند استفاده می شوند ، بر رژیم غذایی اثر دارند. برخی از داروهای ضد پس زدن پیوند كه می توانند بر روی رژیم غذایی اثر بگذارند، عبارت اند از:

كورتن ها( پردنیزون)

سیكلوسپورین (Gengraf , Neoral , Sandimmune)

تاكرولیموس(Prograf)

آزاتیوپرین(Imuran)

مایكوفنولات(Cellcept)

این فهرست با توجه به تولید داروهای جدید قابل افزایش است.

باید و نبایدهای تغذیه ای در بیماران پیوندی

* بعد از عمل پیوند و به دلیل تجویز داروهای تضعیف کننده سیستم ایمنی که برای پیشگیری از رد پیوند تجویز می‌شوند، فرد در معرض خطر ابتلا به عفونت‌های ناشی از عوامل میکروبی بیماری‌زای موجود در مواد غذایی آلوده قرار می‌گیرد. بنابراین رعایت رژیم غذایی اصولی در بهبود این بیماران نقش اساسی ایفا می‌کند. این بیماران باید از مصرف سبزیجاتی نظیر کاهو، کلم، سبزی و… که قابل پوست‌گیری نیستند پرهیز کرده و سایر سبزیجات را حتما بدون پوست مصرف کنند.

* مغزها نظیر پسته، گردو، بادام و … به دلیل احتمال آلودگی بهتر است قبل از استفاده جوشانده شوند، و در مصرف مواد غذایی بهداشت را کاملا رعایت نمایند. بیماران پیوند کلیه و کبد باید از مصرف میوه‌های خشک نظیر آلوچه، کشمش، قیصی و … پرهیز کرده و حتما میوه‌ها را پوست بگیرند.

* درباره نحوه مصرف آب آشامیدنی در این بیماران باید گفت که به منظور رعایت کامل بهداشت باید حتما از آب جوشیده سرد شده استفاده شود و بهتر است آب آشامیدنی را برای مصرف تنها یک روز جوشانده و پس از سرد شدن و ریختن در ظرف تمیز در یخچال نگهداری کرد.

* به منظور جلوگیری از افزایش چربی خون و کنترل وزن، این بیماران باید از نان‌های سبوس‌دار نظیر نان بربری و سنگگ سنتی استفاده کنند.

* پنیرهای معمولی باید قبل از مصرف تا 24 ساعت در آّب جوشیده سرد شده قرار گرفته تا نمک خود را از دست بدهند یا در صورت امکان پنیر کم نمک و بهداشتی به صورت خانگی تهیه شود. لبنیات مصرفی در این افراد باید کم چرب و پاستوریزه باشد.

* جهت پیشگیری از افزایش قند خون بعد از پیوند، این بیماران باید از مصرف نوشابه، آبمیوه، مربا، عسل و شیرینی‌جات پرهیز کنند.

شما باید نكات مهمی را در مورد غذاهای كربوهیدراتی بدانید:

كربوهیدرات ها از طریق مصرف شكرها و نشاسته ها به دست می آیند.

آن ها سوخت و انرژی بدن را تأمین می كنند.

زمانی كه داروهای كورتن مصرف می كنید، استفاده از مقادیر زیاد كربوهیدرات برای بدن شما، مشكل زا است و می تواند منجر به افزایش قند خون و ایجاد دیابت شود

منابع:بخش تغذیه تبیان

ارسال پاسخ

لطفا نظر خود را وارد کنیپ
لطفا نام خود را اینجا وارد کنید

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.