صفحه‌اصلی مقاله ها خستگی در بيماران مبتلا به ام.اس

خستگی در بيماران مبتلا به ام.اس

1
0
اشتراک‌گذاری

خستگي يكي از مهم ترين علايم ناتوان كننده بيماري ام.اس است كه ممكن است تمام زندگي فرد حتي اشتغال او را تحت تاثير قرار دهد. گاهي اوقات اطرافيان بيمار(خانواده، دوستان و همكاران) نمي توانند به خوبي اين نشانه را درك كنند؛ چون علايم آن قابل رويت نيست. خستگي مي تواند متاثر از علل زيستي، محيطي، هيجاني، دارويي و حتي شيوه زندگي فرد باشد. خستگي وابسته به بيماري ام.اس به سادگي ايجاد مي شود با زياد شدن دماي بدن افزايش مي يابد و در فعاليت فيزيكي فرد اختلال ايجاد مي كند. همچنين ممكن است در تمام مراحل بيماري ماندگار شود. ارزيابي خستگي؛ كار راحتي نيست چون معمولا با مشكلات ديگري در بيمار همراه است. بيمار ام.اس مبتلا به خستگي؛ ممكن است از درد، عوارض ناخواسته دارويي و حتي تغييرات خلقي، مثل افسردگي گلايه داشته باشد. گاهي اوقات خستگي همراه با اختلالات خواب دو چندان مي شود. در بعضي بيماران اختلالات خواب ناشي از تكرر ادرار و يا گرفتگي هاي عضلاني است. اغلب براي ارزيابي خستگي از پرسش نامه استفاده مي شود كه در آن، بيمار به فاكتورهاي مشخص شده در پرسش نامه بر اساس تجربه شخصي خود امتياز مي دهد.

انواع خستگي

خستگي مي تواند به صورت حركتي و شناختي باشد. در خستگي حركتي بعد از انقباضات قوي عضلاني احساس خستگي پديد مي آيد ولي گاهي بيمار بر روي عملي تمركز مي كند، بدون اين كه كار فيزيكي انجام دهد؛ احساس خستگي مي كند.

علل خستگي:

  • از بين رفتن ميلين اعصاب، كه باعث مصرف انرژي زيادي در حين عملكرد الكترو شيميايي عصب مي شود.
  • محدوديت حركتي و گرفتگي هاي عضلاني
  • ضعف عضلاني
  • مشكلات تعادلي، آتاكسي و تومور
  • بي تحركي و قرار گرفتن در يك وضعيت به مدت طولاني
  • اختلالات خواب كه در نتيجه تكرر ادرار و سفتي هاي عضلاني به وجود مي آيد
  • افسردگي
  • رژيم غذايي نامناسب

عوامل تشديد كننده خستگي:

  • فعاليت فيزيكي شديد
  • گرماي بيش از 31 درجه سانتي گراد كه باعث افزايش خستگي و ضعف مي شود
  • استرس
  • بيماري هاي همراه مثل( عفونت، كم خوني، افسردگي، هيپوتيروييديسم و ..)

توصيه هايي به بيماران

حتما مايليد بدانيد چگونه و با كمك چه كساني مي توان خستگي را كاهش داد. نورولوژيست و فيزيوتراپيست اين علامت پنهان بيماري را به خوبي مي شناسند و قادرند براي تقليل آن؛ شخص مبتلا را ياري كنند. پيش از هر اقدامي، مشكل مي بايست با پزشك متخصص مغز و اعصاب مطرح شود. نورولوژيست با تجويز دارو بخشي از خستگي انحصاري بيماري را درمان خواهد كرد. آمانتادين هيدروكلرايد و مدافينيل از جمله اين داروها هستند.

براي بهره مند شدن از مزاياي ورزش، مي بايست تحت نظر فيزيوتراپيست تمرين هاي ورزشي را انجام داد تمرين درماني باعث بهبود شرايط فيزيكي عمومي، افزايش تحمل، پيشگيري از افسردگي و سلامت قلبي عروقي شما مي شودكه همگي در برطرف كردن خستگي موثر است.

ورزش:

در هنگام ورزش؛ سطح آستانه ی خستگي مي بايست افزايش پيداكرده و زمان لازم براي بهبود از خستگي كاهش يابد. محيط تمرين درماني بايد خنك باشد. در حين تمرين درماني از آب خنك استفاده شود همچنين توصيه مي شود لباس هاي ورزشي پيش از شروع، با كمي آب خيس شود.اين تمرين ها مي بايست به صورت گام به گام صورت گرفته و استراحت در فواصل زماني مناسب نيز لحاظ شود. وقتي يك عضله خسته مي شود با نظر فيزيوتراپيست مي بايست تمرين را عوض كرد.

به طور مثال اگر تمرين ورزشي؛ خم كردن مفصل ران بر لبه تخت باشد اين تمرين مي بايست به تناوب در هر دو اندام انجام شود تا عضله يك سمت، فرصتي براي استراحت پيدا كند. همچنین اگر در عضله خم كننده ران هر دو طرف احساس خستگي به وجود آمد؛ به جاي قطع تمرين درماني، تمرين بر روي عضلات صاف كننده زانو و يا عضلات تنه را مي توان جايگزين آن کرد. به همين دليل آموزش تمرينات متنوع در اين مواقع ضروري است.

تمرين درماني :

هدف از تمرين درماني؛ حفظ و بهبود دامنه حركتي، افزايش گردش خون، تغذيه مفاصل و پيشگيري از كوتاهي هاي عضلاني و بافت هاي مفصلي است به همين دليل احتياجي نيست كه فعاليت فيزيكي با شدت و فشار بيش از حد همراه باشد زيرا در آن صورت هم دماي بدنتان افزايش مي يابد و هم عضله دچار خستگي مي شود.به دنبال اين فرآيند؛ كارايي تمرين درماني كاهش مي يابد.

توجه داشته باشيدكه فعاليت فيزيكي بيش از حد؛ در همه افراد باعث خستگي، زخم عضلاني و كاهش ذخيره هاي سلولي ماهيچه اي مي شود. پس از پايان تمرين درماني؛ دوش آب ولرم تاثير مثبتي بر رفع خستگي خواهد داشت.

چنانچه براي انجام فعاليت هاي روزمره به وسايل كمكي احتياج شود فيزيوتراپيست نوع وسيله و مقدار استفاده از آن در طول روز را تعيين مي کند. البته استفاده از وسايل كمكي نبايد از حد خاصي بيشتر باشد به اين دليل اين كه وسايل قدرت عضلاني را كاهش داده و به مرور زمان احساس خستگي بيشتر مي شود.كلاس هاي يوگا تاثير مثبتي در رفع خستگي بيماران مبتلا به ام.اس دارد.

خواب:

در كنار فعاليت هاي ورزشي؛ برنامه خواب نيز مي بايست مرتب و دقيق باشد. حداقل داشتن شش ساعت خواب در طول شبانه روز؛ مانع از كسلي و چرت زدن خواهد شد. همچنين داشتن دو ساعت خواب عصرگاهي؛ عملكرد زمان بيداري را به نحو مطلوبي بهبود مي بخشد. در صورتي كه خواب ناكافي و ناراحت بروز کند؛ فيزيوتراپيست مي تواند با استفاده از روش هاي “Relaxation ” يا شل كردن عضلات اين مشكلات را رفع کند.

تغذيه :

توجه به تغذيه و لحاظ کردن گروه هاي مختلف غذايي در رژيم روزانه و تناسب دريافت كاري روزانه با مقدار فعاليت در روز؛ بسيار با اهميت است.

به اين دليل كه اگر مقدار غذاي روزانه كافي نبوده و در اثر ورزش؛ بي رمقي به بيمار مستولي شود و برعكس اگر بيش از حد غذا مصرف کرده و گردش خون شما به سمت دستگاه گوارش گرايش يابد؛ بر ميزان تمرينات ورزشي اثر مي گذارد.داشتن تناسب فيزيكي يكي ديگر از فواید تمرين درماني است.

بنابراين رعايت ميزان و نوع غذا براي انجام بهتر تمرينات ورزشي و گرفتن نتيجه بهتر از اين تمرينات؛ در ضمن داشتن تناسب بدني براي بيماران مبتلا به ام.اس مفيد است البته قابل ذکر است که در این خصوص نيز مشورت با پزشك متخصص الزامي است.

نوشته: دكتر محمد علي صحرایيان

(ریيس كميته ملي انجمن ام اس)

ارسال پاسخ

لطفا نظر خود را وارد کنیپ
لطفا نام خود را اینجا وارد کنید

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.