صفحه‌اصلی مقاله ها ویتامین D

ویتامین D

0
0
اشتراک‌گذاری

 

ویتامین D، ویتامینی است که بدن توانایی تولید آن را دارد و از طریق تابش ملایم نور خورشید و یا مصرف مواد غذایی و مکمل‌ها تأمین می‌شود. مصرف این ویتامین برای تنظیم کلسیم، جذب فسفر، حفظ سلامت دندان و استخوان‌ها ضروری است و در برابر بیماری‌هایی نظیر سرطان، دیابت نوع ۲ و MS خاصیتی دفاعی دارد.

نقش ویتامین D در بدن

این ویتامین در بدن چندین نقش ایفا می‌کند، مهم‌ترین اثرات ویتامین D به شرح زیر است:

  • کمک به‌سلامت دندان و استخوان‌ها
  • پشتیبانی از سیستم دفاعی بدن، مغز و سیستم عصبی
  • تنظیم سطح انسولین و کمک به مدیریت دیابت
  • پشتیبانی از عملکرد ریه و سلامت قلب و عروق
  • مؤثر بر ژن‌های مرتبط با توسعه‌ی سرطان

 

ویتامین D برخلاف نامش یک ویتامین نیست و یک پرو هرمون محسوب می‌شود؛ زیرا بدن توانایی تولید ویتامین D را دارد. درحالی‌که ویتامین‌ها مواد مغذی هستند، در بدن تولید نمی‌شوند و باید آن‌ها را از طریق مصرف مواد غذایی و مکمل‌ها به دست آورد.

به‌طور تخمینی تابش مستقیم نور ملایم خورشید بر پوست به مدت ۵ تا ۱۰ دقیقه و ۲ تا ۳ بار در هفته به بدن اجازه‌ی تولید ویتامین D را می‌دهد اما طول عمر این ویتامین در بدن به‌خصوص در فصل زمستان کوتاه و حدود ۲ هفته است؛ درنتیجه ممکن است بدن با کمبود این ویتامین مواجه شود.

مطالعات اخیر نشان می‌دهند، بیش از ۵۰ درصد کودکان و بزرگ‌سالان در سراسر جهان کمبود ویتامین D دارند. چندین عامل احتمالی برای کمبود این ویتامین در بدن وجود دارد.

پس‌ازاینکه نور خورشید به‌طور مستقیم بر پوست می‌تابد، اشعه‌ی خورشید کلسترول روی پوست را به Calciol (فرم غیرفعال ویتامین (D تبدیل می‌کند، سپس این Calciol در کبد به Calcidiol و درنهایت در کلیه‌ها به Calcitriol (حالت فعال ویتامین D) تبدیل می‌شود. به همین دلیل است که استاتین ها و سایر داروهای مکمل مهارکننده‌ی سنتز کلسترول، عملکرد کبد و یا کلیه‌ها می‌توانند تولید ویتامین D را دچار مشکل کنند.

نکاتی درباره‌ی ویتامین D

  • نقش اصلی ویتامین D در بدن، حمایت و پشتیبانی از دندان و استخوان‌ها است.
  • درصورتی‌که کل بدن یک فرد دارای پوست روشن در معرض تابش خورشید قرار گیرد، طی ۲۰ دقیقه بیش از ۲۰٫۰۰۰ IU ویتامین D3 سنتز می‌کند.
  • کمبود ویتامین D مشکلی رایج است و بیشتر در افراد مسن، افرادی باپوست تیره و افرادی که در ارتفاعات زندگی می‌کنند دیده می‌شود.
  • جذب ۸۰۰ IU ویتامین D در روز احتمال شکستگی استخوان و زمین خوردن را در میان افراد مسن تا ۲۰ درصد کاهش می‌دهد.

فواید ویتامینD

  • سلامت استخوان‌ها

این ویتامین در تنظیم کلسیم و حفظ سطح فسفر خون نقشی اساسی دارد. فسفر و کلسیم دو عامل سلامت استخوان‌ها محسوب می شوند و اگر کلسیم به ویتامین D تبدیل نشود در کلیه‌ها دفع می‌شود.

کمبود ویتامین D در کودکان می‌تواند باعث نرمی استخوان شود. پاهای پرانتزی شکل از شاخصه‌های این بیماری است. کمبود این ویتامین در بزرگ‌سالان به شکل نرمی استخوان و یا پوکی استخوان ظاهر می‌شود. نرمی استخوان باعث پایین آمدن تراکم استخوان‌ها، ضعف ماهیچه و اغلب شبه شکستگی ستون فقرات، استخوان ران و بازو می‌شود. پوکی استخوان میان زنان پس از یائسگی و مردان در سنین بالا رایج‌تر است.

  • مقاومت در برابر آنفولانزا

مصرف ویتامین D می‌تواند خطر ابتلا به آنفولانزا را کاهش دهد. احتمال ابتلا به آنفولانزا در کودکانی که به مدت ۴ ماه روزانه ۱٫۲۰۰ IU ویتامین D دریافت می‌کنند ۴۰ درصد کمتر از کودکانی است که به‌اندازه‌ی کافی ویتامین D دریافت نمی‌کنند.

  • کاهش خطر ابتلا به دیابت

مطالعات نشان می‌دهند، رابطه‌ای معکوس میان مصرف ویتامین D و احتمال ابتلا به دیابت نوع ۲ وجود دارد. کمبود ویتامین D می‌تواند بر ترشح انسولین و مقاومت گلوکز تأثیر منفی بگذارد. نتایج یک تحقیق نشان می‌دهد، احتمال ابتلا به دیابت در نوزادانی که روزانه ۲۰۰۰ IU ویتامین دریافت می‌کنند ۸۸ درصد کمتر از دیگران است.

  • کاهش احتمال ابتلا به بیماری‌های آتوپیک

کمبود ویتامین D با ریسک بالاتر ابتلا به بیماری‌های آتوپیک کودکان مانند آلرژی، آسم، درماتیت و اگزما ارتباط مستقیم دارد. این ویتامین می‌تواند تأثیرات ضدالتهاب گلوکوکورتیکوئیدها را تقویت کند و از آن به‌عنوان پشتیبان درمان آسم مقاوم در برابر استروئید استفاده می‌شود.

  • سلامت در دوران بارداری

زنان بارداری که کمبود ویتامین D دارند، بیشتر در معرض خطر پره اکلامپسی (مسمومیت حاملگی) و دیابت بارداری قرار می‌گیرند و به سزارین نیازمند می‌شوند. قابل‌ذکر است، مصرف بیش‌ازحد ویتامین D در دوران بارداری باعث آلرژی غذایی کودکان در ۲ سال اول زندگی آنها می‌شود.

  • پیشگیری از سرطان

وجود ویتامین D در تنظیم رشد و ارتباط سلولی بسیار مهم است. برخی مطالعات نشان می‌دهند Calcitriol ( فرم فعال ویتامین (D می‌تواند با کاهش توسعه‌ی رگ‌های خونی در بافت‌های سرطانی، افزایش مرگ سلول‌های سرطانی و کاهش تکثیر آن‌ها سرعت پیشروی سرطان را کاهش دهد. این ویتامین بر بیش از ۲۰۰ ژن انسانی تأثیر می‌گذارد.

همچنین، کمبود ویتامین D می‌تواند باعث افزایش احتمال بیماری‌های قلبی و عروقی، فشارخون، MS، روماتیسم مفصلی، آسم، آلزایمر، اوتیسم، آرتریت روماتوئید و آنفولانزای خوکی شود. البته اثبات ارتباط این بیماری‌ها با ویتامین D نیازمند تحقیقات بیشتر است.

چقدر ویتامین D مصرف کنیم؟

ویتامین D را می‌توان بر اساس ۲ واحد میکروگرم (mcg) و واحد بین‌المللی (IU) اندازه‌گیری کرد. هر یک میکروگرم ویتامین D با ۴۰ IU ویتامین برابر است.

میزان پیشنهادی مصرف این ویتامین به شرح زیر است:

گروه رده‌ی سنی واحد IU واحد mcg
نوزادان ۱۲- ۰ ماه ۴۰۰ ۱۰
کودکان  ۱۸ – ۱ سال ۶۰۰ ۱۵
بزرگ‌سالان ۱ ۷۰ – ۱۸ سال ۶۰۰ ۱۵
بزرگ‌سالان ۲ بالای ۷۰ سال ۸۰۰ ۲۰
مادران باردار و شیرده ۶۰۰ ۱۵

 

بااینکه بدن قابلیت تولید ویتامین D را دارد، دلایل بسیاری برای کمبود این ویتامین وجود دارد. تیرگی رنگ پوست و استفاده از کرم‌های ضد آفتاب می‌تواند توانایی بدن در جذب اشعه‌ی ماوراءبنفش که لازمه‌ی تولید ویتامین D است را به‌طور قابل‌توجهی کاهش دهد. یک ضد آفتاب با SPF 30 می‌تواند تا ۹۵ درصد توانایی بدن را در سنتز کردن ویتامین پایین آورد. همچنین لازم است پوست به‌طور مستقیم در معرض نور خورشید باشد تا ویتامین تولید شود. حتی زاویه‌ی تابش خورشید بر زمین نیز بر میزان جذب ویتامین مؤثر است. افرادی که در مناطق شمالی زندگی می‌کنند، در طول روز در منزل می‌مانند و یا در معرض آلودگی هوا قرار دارند باید ویتامین موردنیاز خود را از طریق مصرف مواد غذایی و مکمل‌ها تأمین کنند. البته بهتر است ویتامین و مینرال های موردنیاز بدن از طریق منابع طبیعی تأمین شوند.

منابع غذایی ویتامین D

نور خورشید مؤثرترین منبع ویتامین D است اما می توان ویتامین مورد نیاز را از طریق مصرف مواد غذایی نیز تامین نمود. روغن ماهی بهترین منبع غذایی این ویتامین به شمار می‌آید.

منابع غذایی ویتامین D به‌صورت زیر است:

نام میزان مصرف میزان ویتامین (IU)
روغن کبد ماهی کاد ۱ قاشق غذاخوری ۱٫۳۶۰
نیزه‌ماهی ۴ اونس ۹۴۱
ماهی سالمون ۴ اونس ۵۹۶
ماهی ساردین ۴ اونس ۳۳۶
شاه‌ماهی خام و تازه ۴ اونس ۱۰۵۶
قارچ Maitake خام ۱ فنجان ۷۸۶
شیر خشک غنی‌شده ۱ فنجان ۱۲۰

 

ضرر مصرف ویتامین D

حداکثر میزان پیشنهادی مصرف ویتامین D 4000IU  در روز است. البته احتمال مسمومیت در اثر مازاد ویتامین D پیش از مصرف روزانه ۱۰٫۰۰۰ IU ویتامین بعید است. مصرف بیش‌ازحد ویتامین D می‌تواند باعث کلسیفیکاسیون استخوان ( جمع شدن کلسیم) شود . رایج‌ترین نشانه‌ی مصرف بیش‌ازحد این ویتامین حالت تهوع و سردرد است اما ممکن است با از دست دادن اشتها، خشکی دهان، کم‌آبی بدن و یبوست همراه باشد.

 

لطفاً برای کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه به لینک زیر مراجعه فرمایید:

http://www.medicalnewstoday.com/articles/161618.php

ترجمه و تنظیم: سولماز ثابت‌قدم

 

ارسال پاسخ

لطفا نظر خود را وارد کنیپ
لطفا نام خود را اینجا وارد کنید

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.